ԳՆԱՀԱՏՄԱՆ ՀԱՒԱՔ
Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփի եւ Ռուսաստանի նախագահ Վլատիմիր Փութինի միջեւ Ալասքայի մէջ շաբաթավերջին տեղի ունեցած հանդիպման արձագանգները կը շարունակեն բնորոշել միջազգային օրակարգը։ Թրամփ-Փութին հանդիպման լոյսին տակ, այսօր, Սպիտակ տան մէջ նախատեսուած է գնահատման կարեւոր հաւաք մը։ Այսպէս, Ուաշինկթընի մէջ Թրամփ կ՚ընդունի Ուքրայնայի նախագահ Վոլոտիմիր Զելենսքին՝ արժեւորելու համար Փութինի հետ ծաւալուած վերջին բանակցութիւններու արդիւնքը։ Այս հանդիպման կը մասնակցին նաեւ՝ Ֆրանսայի Հանրապետութեան նախագահ Էմմանիւէլ Մաքրոն, Ֆինլանտիոյ Հանրապետութեան նախագահ Ալեքսանտր Սթուպ, Անգլիոյ վարչապետ Քիր Սթարմըր, Գերմանիոյ վարչապետ Ֆրիտրիխ Մերց, Իտալիոյ վարչապետ Ճիորճիա Մելոնի, ինչպէս նաեւ Եւրոյանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն տէր Լէյէն եւ ՆԱԹՕ-ի ընդհանուր քարտուղար Մարք Ռութէ։
Ալասքայի հանդիպումէն վերջ հաղորդուած էր, որ Ուքրայնայի հակամարտութեան կասեցման ուղղութեամբ թէեւ հրադադարի յստակ համաձայնութիւն մը չէ գոյացած, սակայն, ապագայի համար յոյս ստեղծուած է։ Այս առաջին հրապարակումներուն յաջորդած յայտարարութիւններուն մէջ ընդգծուած էր, որ Եւրոպան համոզելու պարտականութիւնը կը վիճակի Թրամփին։ Միջազգային լրասփիւռները ընդգծած էին, որ Փութին աւելի գերակշիռ դիրքի մը հասած է Թրամփի դիմաց։ Եւրոպական բազմաթիւ լրատուամիջոցներ նշած էին, որ ռուս ղեկավարը 1-0 առաւելութիւն ապահոված է իր ամերիկացի պաշտօնակցին դիմաց։ Այսպէս, Ալասքայի մէջ, հրադադարի փոխարէն՝ ծաւալուն խաղաղութեան համաձայնութեան մը ուղղութեամբ բանակցութիւններ տարուած են կողմերուն միջեւ։ Փութին Թրամփը համոզած է այն տեսանկիւնէն, թէ ցանկութեան պարագային կրնայ ձեռք անցընել այն բոլոր շրջանները, ուր կ՚ընթանայ պատերազմը։
Թրամփ, որ Ալասքայի ժամադրութենէն առաջ հեռախօսազրոյց մըն ալ ունեցած էր Սպիտակ Ռուսիոյ նախագահ Ալեքսանտր Լուքաշենքոյի հետ, Փութինէն հրաժեշտ առնելէ վերջ երկարատեւ հեռախօսազրոյցներ ունեցաւ եւրոպացի ղեկավարներու, նաեւ, անշուշտ, Զելենսքիի հետ։
Ստեղծուած իրավիճակին մէջ համաշխարհային հանրային կարծիքի ուշադրութիւնը լարուած է Սպիտակ տան այս օրուան հաւաքին վրայ։ Բոլորի յիշողութեան մէջ թարմ է, որ վերջին անգամ Զելենսքին հիւրընկալելու ժամանակ Թրամփ բաւական արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերած էր անոր դէմ։ Ներկայիս եւրոպացի ղեկավարները խորապէս անհանգիստ են, որ հաւանական խաղաղութեան մը հասնելու համար Ռուսաստան տարածքային պահանջներ յառաջ կը քշէ Ուքրայնային։ Անոնք կ՚ակնկալեն, որ Ուաշինկթընի կողմէ պահպանուին Մոսկուայի վերաբերեալ Եւրոպայի կարմիր գիծերը։
Ընկերային ցանցերու վրայ Թրամփ առաջարկեց, որ պատերազմը դադրեցնելու փոխարէն Ուքրայնա պէտք է հրաժարի Խրիմէն եւ ՆԱԹՕ-ի անդամակցութեան հեռանկարէն։ Ան Ալասքայի հանդիպումէն վերջ ալ տեղեկացուցած էր, որ Ուաշինկթըն չի պատրաստուիր յաւելեալ պատժամիջոցներ սահմանել Մոսկուայի դէմ։ Թրամփ նաեւ վերջին օրերուն պատրաստակամութիւն յայտնած էր՝ Փութինի եւ Զելենսքիի հետ եռակողմանի հանդիպման մը համար։
Թէ՛ ամերիկեան եւ թէ ռուսական կողմերու հրապարակումներուն մէջ յառաջ կը քշուի այն մտայնութիւնը, թէ խաղաղութեան հասնելու համար կողմերը պէտք է որոշ զիջումներ ընեն։ Իր կարգին, Զելենսքին ալ Ուաշինկթըն մեկնելու զուգահեռ՝ յայտնեց, որ այս պատերազմը պէտք է դադրեցուի Ռուսաստանի կողմէ։
Միւս կողմէ, Անգարան ալ անմիջական ուշադրութեամբ կը հետեւի իրադարձութիւններուն։ Հանրապետութեան նախագահ Ռեճեփ Թայյիպ Էրտողան յայտնեց, որ Ալասքայի հանդիպումը նոր թափ մը տուած է՝ պատերազմի կասեցման ուղղեալ ջանքերուն։ «Թուրքիա պատրաստ է խաղաղութեան հաստատման համար ամէն տեսակ նպաստ ապահովելու», ըսաւ ան։