ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Մի քանի օրեր առաջ երիտասարդական հաւաքի մը ժամանակ մի քանի անհատներ հետեւեալ միտքը բարձրացուցին. սփիւռքի մէջ հայ ժողովուրդը չկրցաւ իր ուրոյն գրականութիւնը ստեղծել. չկրցաւ ստեղծել հարթակ մը, որ դառնայ սփիւռքահայութեան ձայնը եւ սփիւռքահայութիւնը առաջնորդէ:
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
«Արեւ» օրաթերթը տեղ տալով Դուրեան արքեպիսկոպոսի սպանութեան, իր օրուան թիւին մէջ սպանութիւնը կը նկարագրէ հետեւեալ տողերով. «Տէր Ղեւոնդ արքեպիսկոպոս Դուրեան, իր կոչումին եւ պարտականութեան նուիրուած ամենավսեմ մէկ վայրկեանին, երբ մէկ ձեռքը խաչ եւ միւսը բուրվառ առած, սիրտէն ու շրթներէն աղօթք եւ օրհնութիւն ծորելով՝ Տիրոջ Ս. Սեղանը կը վերելակէր շարունակելու համար Ս. Պատարագը՝ իբրեւ նոր Զաքարիա մարգարէ մը, դաշունահար կ՚իյնայ սեղանի աստիճաններուն վրայ:
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
«Եւ նեղութեան օրը ինծի կանչէ. Ես քեզ պիտի ազատեմ եւ դուն զԻս պիտի փառաւորես». (ՍԱՂՄ. Ծ 15)։ «Այս պատճառով կ՚ըսեմ ձեզի, թէ ի՛նչ որ աղօթքով խնդրէք, հաւատացէք, որ պիտի ստանաք եւ ձեր խնդրածը պիտի տրուի ձեզի». (ՄԱՐԿ. ԺԱ 24)։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Հայ ժողովուրդի մօտիկ ապագայի պատմութեան մէջ կան այնպիսի արիւնաքամ էջեր, որոնք շատերու կողմէ ամէ՛ն գնով կը փորձուին մոռացութեան տրուիլ՝ առանց հասկնալու, որ պատմութիւնը՝ իր բոլոր եղելութիւններով փոխել եւ կամ «վերացնել» կարելի չէ, որովհետեւ պատմութիւնը պատմութեան գիրքերէն անկախ առյաւէտ կը շարունակէ ապրիլ ժողովուրդներու յիշողութեան մէջ։
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Միակնութեան (monogamie) եւ բազմակնութեան (polygamie) հարցը շատ հետաքրքրական է ամուսնութեան իրողութեան մէջ։ Նկատի ունենալով ամուսնութեան գլխաւոր նպատակը՝ որ է աճեցնել մարդկային սերունդը, այլ եւ ամուսնութեան բնական կողմը՝ արական եւ իգական սեռի փոխադարձ ձգտումը դէպի իրարու, պէտք էր կարծուէր, թէ ամուսնութեան իրողութեան մէջ «բազմակնութիւն»ը աւելի տեղի պիտի ունենար, քան թէ «միակնութիւն»ը. այսինքն՝ աւելի յարմար եւ ձեռնատու պիտի համարուէր այդ երկու նպատակի համար, որ մարդ մը ունենար միեւնոյն ժամանակ մի քանի կին եւ մէկ կին ունենար միեւնոյն ժամանակ մի քանի այր-մարդ։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Ժամանակակից հասարակութեան մէջ արմատաւորուած է ինքզինք սեփական դիրքէն ու արժանիքէն աւելի վեր ցոյց տալու անսանձ հոգեկան ձգտումը. հիւանդութիւն՝ ձեւանալու այն՝ ինչ որ չեն ու գուցէ երբեք չկարենան ըլլալ:
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Հնարամտութիւնը ձիրք մը, բարեմասնութիւն մըն է՝ որուն տառացի նշանակութիւնն է. իմաստութեամբ գործել, ուշիմութիւն եւ սրամտութիւն։ Արդարեւ, այս բարեմասնութիւնը, առհասարակ կ՚ենթադրէ «ճարպիկ ըլլալ», այսինքն շիտակ եւ արագ կերպով հարց մը լուծելու կարողութիւն ունենալ։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Կը կարծենք, որ հայ գրականութեան մէջ դժուար է գտնել դէմք մը, որ այնքան բանավէճի ու քննադատութեան առիթ տուած է՝ քան Շահան Շահնուրը, որ թէ՛ անցեալին եւ թէ թերեւս նաեւ այսօր ունեցած է իր կողմնակիցներն ու հակառակորդները։
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Կարելի՞ է երեւակայել յաւիտենականութեան նշանակութիւնը։ Ընդհանրապէս մարդիկ կ՚ուզեն երիտասարդ մնալ եւ կեանքը անգամ մը եւս ապրիլ։ Բայց յաւիտենական կեանքը միա՛յն դրախտի մէջ կայ։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Իւրաքանչիւր գաղութ ունի իր պատմութիւնը, իր յիշողութիւնն ու պայքարի ուղին. պատմութիւն՝ որ նաեւ ինքնութեան հիմք կը հանդիսանայ. նոր սերունդը պարտի լաւապէս սերտել այդ պատմութիւնը՝ խորապէս հասկնալու համար իրենց նախահայրերուն զոհողութիւնները:
