ՁԵԶ Ո՜Վ ՊԻՏԻ ԴԱՏԷ
Հայաստանեայց Առաքելական Եկեղեցւոյ աշխարհացրիւ հօտի նուիրականութիւններուն, խղճի ու կրօնի ազատութիւններուն դէմ բիրտ ոտնձգութիւն, որ ծնունդ կու տայ համատարած մտահոգութեան եւ արդար ընդվզումի. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը շինծու մեղադրանքով դատարանի առջեւ։ Քաղաքական տխուր պատուէր։ Դատաւոր Յակոբ Մանուկեան ինքնաբացարկ ներկայացնելով հրաժարեցաւ գործը քննելէ, սակայն, քրէական ապօրինի վարոյթը պիտի շարունակուի։ Վաղարշապատի փողոցներուն մէջ, ի զօրակցութիւն վեհափառ հայրապետին՝ յաղթական հնչեցին «էջ միածինն ի հօրէ» շարականն ու կոմիտասի անժամանցելի հայրապետական մաղթանքը։ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. «Մեր օրերուն իշխանութիւններու եւ իշխանական կառոյցներու կողմէ քայլեր կը ձեռնարկուին եկեղեցւոյ հեղինակութիւնը վնասելու, ինքնավարութիւնը սահմանափակելու եւ եկեղեցին իրենց կամքին հպատակեցնելու համար։ Ցաւով կ՚անդրադառնանք, որ մեր Սուրբ Եկեղեցին ու հոգեւորականները իշխանութիւններու կողմէ կ՚ենթարկուին հետապնդումներու: Ապօրինի եւ շինծու քրէական գործերով կալանք եւ ազատութեան սահմանափակումներ կիրառուած են շարք մը եկեղեցականներու, ազգային բարերարի եւ ազգանուէր ու եկեղեցասէր այլ անձերու դէմ»։
Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Սուրբ Էջմիածնի Մայր Տաճարին մէջ երէկուան միասնական աղօթքի ընթացքին հանդէս եկաւ պատգամով մը, զոր կը ներկայացնենք ստորեւ:
Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը քրէական հետապնդման կ՚ենթարկուի՝ իր եկեղեցական ու կանոնական պարտականութիւնները կատարած ըլլալու պատճառով։ Խղճի եւ կրօնի ազատութեան լլկում։ Հայաստանէ ներս առկայ հակաեկեղեցական արշաւի մթնոլորտին մէջ, քաղաքական պատուէրով շարժման անցած դատական իշխանութիւնները արհեստական մեղադրանքներ հասցէագրած են Վեհափառ Հայրապետին եւ ԳՀԽ-ի անդամ սրբազաններուն դէմ։ Առաջին նախագահ Լեւոն Տէր-Պետրոսեանի եւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոսին կողմէ հրապարակուեցան ծանրակշիռ յայտարարութիւններ, որոնք ստեղծեցին լայն արձագանգ։
Արեւմտեան Եւրոպայի Հայրապետական պատուիրակ եւ Վատիկանի Ս. Աթոռին մօտ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսութեան մշտական ներկայացուցիչ Տ. Խաժակ արք. Պարսամեան ընկերային ցանցերու վրայ հետեւեալ հրապարակմամբ հանդէս եկած է՝ այս օրուան դատավարութեան կապակցութեամբ։
Հայկական բարեգործական ընդհանուր միութիւնը լուրջ մտահոգութիւն կը յայտնէ՝ Հայաստանէն ներս դաւանանքի ազատութեան եւ օրէնքի գերակայութեան շուրջ։ Կոչ՝ Վեհ. Հայրապետին դէմ քրէական վարոյթը կասեցնելու համար։ Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի եւ շարք մը սրբազաններու դէմ վաղը նախատեսուած դատավարութեան ընդառաջ համատարած անհանգստութիւն։ Աչալուրջ շրջանակները յամառօրէն կ՚ակնկալեն ազգային-եկեղեցական կեանքը փութով վերադարձնել իր բնականոն հունը՝ միշտ յարգելով Հայց. Առաքելական Եկեղեցւոյ իրաւունքներն ու ներքին ինքնավարութիւնը։
Երուսաղէմի Ս. Յարութեան տաճարին մէջ, անցեալ կիրակի տեղի ունեցաւ ծանօթացման հաւաքոյթ մը։ Այսպէս, Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարքութեան կողմէ Ս. Յարութեան տաճարի տեսուչ նշանակուած է Տ. Ղեւոնդ ծայրագոյն վարդապետ Յովհաննիսեան։
Երէկ, Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի մէջ ընդունեց՝ պոլսահայ հոգեւորականաց դասէն Տ. Գասպար աբեղայ Կարապետեանը, որ Սամաթիոյ Ս. Գէորգ եկեղեցւոյ սպասաւոր խումբ մը երիտասարդներուն հետ այսօրերուն կ՚այցելէ Հայաստան։
Հայաստանի Հանրապետութեան 9-րդ գումարման Ազգային ժողովի պաշտօնամուտի օրը բնորոշուեցաւ՝ երկրէն ներս երկար ժամանակէ ի վեր առկայ հակաեկեղեցական արշաւի հերթական դրսեւորումով։ Այսպէս, հակառակ երկրի օրէնսդրութեան մէջ նախատեսուած ըլլալուն՝ Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը չհրաւիրուեցաւ խորհրդարանի անդրանիկ նիստին, որու ընթացքին պէտք է հանդէս գար աղօթքով եւ օրհնութեան խօսքով։
Երէկ, Գումգաբուի Դրսի Ս. Յարութիւն եկեղեցւոյ մէջ, կիրակնօրեայ Ս. Պատարագին նախագահեց Տ. Արամ արքեպիսկոպոս Աթէշեան, որ տուաւ նաեւ օրուան պատգամը։ Ս. Պատարագը մատոյց եկեղեցւոյ նորանշանակ հոգեւոր հովիւը՝ Տ. Կորիւն աւագ քահանայ Ֆէնէրճեան։
Երէկ, Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի մէջ ընդունեց Հայկական բարեգործական ընդհանուր միութեան (ՀԲԸՄ) «Բացայայտէ Հայաստանը» ծրագրին մասնակից սփիւռքահայ երիտասարդները: