Հոգե-մտաւոր

ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

Հայ իմաստասիրական միտքը իր առաջին ծիլերը տուաւ հեթանոսութեան շրջանին՝ էպիկուրեան, սոկրատեան, պղատոնեան, արիստոտելեան, ստոյիկեան կիկերոնական -Տիրան Հայկազն- դպրոցներ։

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

Աստուա՞ծ մարդը իր պատկերով ստեղծեց, թէ ոչ մարդը իր պատկերով Աստուած (աստուածներ) ստեղծեց՝ վերլուծութեան արժանի լուրջ խնդիր մըն է, սակայն, Շահնուր իր «Աւագ ուրբաթ» աշխատութեան մէջ հետեւեալը կը գրէ. «Կապիկը եթէ իրեն համար Աստուած մը երեւակայէր, անոր կապիկի դիմագիծ պիտի տար»։

ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

Լո՛յս է աշխարհը հորիզոնէ՜ հորիզոն։ Մութ, խաւար եւ մշուշոտ անկիւն մը իսկ կարելի չէ՛ երեւակայել նոյնիսկ ամենախոր անձաւներուն մէջ։ Ուստի, լոյսի տիրապետութեան մէջ միայն խաղաղութեան ձիթենիներ կրնան ծաղկիլ եւ ուրախութեան այգիներ պտղաբերել։

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

Այն անէծքներ, որոնք երբեք պէտք չէ տրուին՝ յուսահատութեան, ջղայնութեան ու վհատութեան ի՛նչ վիճակի մէջ ալ մարդ գտնուի, որովհետեւ անէծքը ունի իրականութիւն դառնալու յատկութիւնը։

ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

Ամէն բան իր ժամանակը ունի. «Ամէն բանի ժամանակը կայ եւ երկինքի տակ եղող ամէն գործի ժամանակը։ Ծնանելու ժամանակ եւ մեռնելու ժամանակ… լալու ժամանակ եւ ծիծաղելու ժամանակ… գրկելու ժամանակ եւ գրկէ հեռացնելու ժամանակ, փնտռելու եւ կորնցնելու ժամանակ… լռելու ժամանակ եւ խօսելու ժամանակ, սիրելու ժամանակ եւ ատելու ժամանակ…». (ԺՈՂՈՎ. Գ 1-3, 4, 6, 8)։

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

Կան որոշ զգացումներ, որոնք միջին եզր մը չունին. կա՛մ մարդը կը կերտեն եւ կամ կը քանդեն: Նոյն երեւոյթի դիմաց զիրար հակասող այս երեւոյթն է, որ մարդկային զգացումը կը դարձնէ խորհրդաւոր, որովհետեւ նոյն երեւոյթը երկու տարբեր անձերու մօտ կը ստեղծէ երկու տարբեր իրավիճակներ: 

ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

«Մեծ տունի մը մէջ միայն ոսկիէ եւ արծաթէ անօթներ չեն ըլլար, այլ նաեւ փայտէ եւ կաւէ անօթներ։ Յստակ է՝ թէ առաջինները թանկագին են, իսկ միւսները՝ անարժէ՛ք։ 

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

Այնպէս ինչպէս թմրամոլէն ժամանակ կը պահանջուի, որպէսզի ընդունի իր թմրամոլ ըլլալը, նոյնպէս Ամերիկայի եւ զարգացած շարք մը այլ երկիրներու պարագային ժամանակ պահանջուեցաւ, որպէսզի ընդունին այն դժբախտ իրողութիւնը, որ նոր սերունդը կամաց կամաց կը հեռանայ իր արմատներէն, կամաց կամաց կը սկսի մոռնալ մայրենի լեզուն:

ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

«Որովհետեւ մենք պարզապէս Աստուծոյ գործակիցներ ենք…». (Ա ԿՈՐՆԹ. Գ 9)։ Մարդիկ, ընդհանրապէս, աւելի գործիքին կը վստահին քան՝ Աստուծոյ, եւ առանց իրենց կողմէն բան մը ընելու՝ կ՚ակնկալեն, որ Տէրը գործէ իրենց մէջ եւ փրկուին։

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

Դերասան, գրող ու արձակագիր Վահրամ Փափազեան իր մահէն չորս տարիներ առաջ՝ 1964 թուականին, սփիւռքահայ երիտասարդութեան կը գրէ բաց նամակ մը, որ արտացոլացումն է անկեղծ զգացումներու, սպասումներու եւ ապագայի նկատմամբ յոյսի: