Ընկերա-մշակութային

ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ

Արեւմտահայ գրականութեան զարգացման ընթացքը 19-րդ դարու վերջաւորութեան եւ 20-րդ դարուն սկիզբը դրսեւորուած է նաեւ մամուլին մէջ: Այդպիսի մամուլի անուն մըն է «Ծաղիկ»ը, որ համախմբած էր պոլսահայ մտաւորականութեան կարող ուժերը՝ Արշակ Չօպանեան, Տիրան Չրաքեան, Ռուբէն Զարդարեան, Լեւոն Բաշալեան, Զապէլ Եսայեան, Հրանդ Ասատուր, Ռ. Որբերեան, Սիպիլ, Ա. Յարութիւնեան, Թլկատինցի, Ռեթէոս Պէրպէրեան, Թէոդիկ, Հայկանոյշ Մառք եւ ուրիշներ: Գրական-բանասիրական, մանկավարժական, տնտեսական, գիտական եւ քաղաքական պարբերական մը ըլլալով, հրատարակուած է 1886-1908 թուականներուն Պոլիս, փոփոխական պարբերականութեամբ (եռօրեայ, շաբաթաթերթ, կիսամսեայ, նաեւ՝ օրաթերթ)։

ՊԻԱՆՔԱ ՍԱՐԸԱՍԼԱՆ

2018 թուականի դեկտեմբերին թողարկուեցաւ «Պայքար. Սուքալսքիի կեանքը եւ կորուսեալ արուեստը» խորագրեալ վաւերագրական ժապաւէնը, որ արտադրուած է Լէոնարտօ տի Քափրիոյի եւ բեմադրուած՝ Իրէք Տոպրովոլսքիի կողմէ։  Վաւերագրականը՝ քիչ յայտնի արուեստագէտին նոր ու շատ աւելի մեծ համբաւ բերելու փորձ մըն էր։ Վաւերագրական ժապաւէնին մէջ տեղ գտած հարցազրոյցներն ու տեսանիւթերը կը պատմեն մարդու մը կեանքին մասին, որ կորսնցուցած է իր արուեստի մեծ մասը Բ. Աշխարհամարտին։ 

ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ

Հայ թատրոնի պատմութեան մէջ իր ուրոյն տեղը ունի 1891 թուականին Շուշիի մէջ, Ղազանչեցոց եկեղեցւոյ քով կառուցուած «Խանդամիրեան թատրոն»ը, որ կոչուած է կառուցողի եւ առաջին ղեկավարի՝ թատերական եւ հասարակական գործիչ Մկրտիչ (Նիքիթա) Խանդամիրեանի անունով: Խանդամիրեան բանիմաց եւ զարգացած գործիչ մըն էր եւ թատրոնը կառուցել տուած է ժամանակի բեմադրական պահանջներուն համապատասխան, որու շնորհիւ թատրոնը երկար ժամանակ Կովկասի կարեւոր մշակութային կեդրոններէն մէկն էր, ուր կը ջանային ելոյթ ունենալ ժամանակի հայ նշանաւոր դերասաններն ու թատերախումբերը:

Պատրաստեց՝ ՎԱՐԱՆԴ ՔՈՐԹՄՈՍԵԱՆ

Վստահաբար մեզմէ շատեր նկատած են եւ ցաւ կ՚ապրին մեր Մայրենի մեծասքանչ ու հիասքանչ լեզուի այսօրուան վիճակին համար, թէ՛ արեւմտահայերէնի եւ թէ՛ արեւելահայերէնի պարագային:

ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ

Հայ մամուլի երախտաւոր, պոլսահայ գործիչ, Ռամկավար ազատական կուսակցութեան առաջնորդներէն Լեւոն Թիւթիւնճեանի հրապարակագրական գործունէութեան մէկ մասը կը կապուի ԺԱՄԱՆԱԿ օրաթերթին հետ: Ան իր հրապարակագրական մասնակցութիւնը թերթին բերած է 1912 թուականին, այնուհետեւ՝ 1920-ականներու կէսին:

ԱՐԵՒԻԿ ՊԱՊԱՅԵԱՆ

Դուրսէն ամէն բան դիւրին կ՚երեւի: Օրուայ հոլովոյթին տարատեսակ լուրեր կը հասնին մեր ականջներուն՝ մահ, դժբախտ պատահար, պատերազմ, բնական աղէտներ... այս շարքը անվերջանելի է:

ԱՐԵՒԻԿ ՊԱՊԱՅԵԱՆ

​Մի՛ դատեր, որ չդատուիս:
Ուրիշի սխալները նշմարելը, դիմացինը մեղադրելը, դատապարտելը դիւրին է, իսկ սեփական հոգիի խորքը ընկղմիլը՝ բաւական բարդ: Կը գերադասենք կոյր մնալ սեփական անձի, սխալներու նկատմամբ:

ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ

Ամերիկաբնակ յայտնի մտաւորական, գրող, խմբագիր, հասարակական գործիչ, Երուանդ Ազատեան, այս օրերուն, հերթական անգամ Հայաստան կը գտնուէր՝ նախ «Վահան Թէքէեան» ամէնամեայ միջազգային մրցանակաբաշխութեան համար, որ այս տարի տեղի ունեցաւ 27-րդ անգամ՝ արժեւորելով եւ պարգեւատրելով մշակոյթի, գիտութեան, լրագրութեան, արուեստի կարգ մը բնագաւառներու հայ լաւագոյնները:

ՊԻԱՆՔԱ ՍԱՐԸԱՍԼԱՆ

20-րդ դարու առաջին կէսին Արեւելեան եւ Կեդրոնական Եւրոպայի արուեստագէտներու ստեղծագործութիւնները արուեստի աշխարհէն ներս կը ստեղծէին լայն արձագանգ։ Երկագունդի այդ հատուածէն ներս կը տիրէր ապստամբութեան մթնոլորտ, ուր հասարակական համակարգը կը խախտուէր։

ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ

Սիրելի երաժշտութիւն լսելու պէս յաճախ կը վերադառնանք անցեալի մեր գրողներու մա՛նաւանդ փոքր ու մտերմիկ պատմուածքներուն եւ անոնց մէջ իրական կեանքէն մնացած պատառիկներ կը փնտռենք: Սփիւռքահայ գրականութեան հիմնադիրներէն Համաստեղի (Համբարձում Կելէնեան) գրականութիւնը եւ մանաւանդ՝ անոր կերտած կերպարները հակառակ որ մօտաւորապէս հարիւր տարի առաջ ստեղծուած են, սակայն այսօր այնքա՜ն սիրելի են: