Արխիւ
ՏԻԳՐԱՆ ԳԱԲՈՅԵԱՆ
Մամայիս հետ կը խօսէինք Ստալինի ժամանակներուն, համայնավարութեան, ներգաղթին եւ սփիւռքահայ կիներու համայնավարներու կողմէ անդամահաւաքութեան մասին, երբ յանկարծ դուռը զարնուեցաւ:
ԱՒԵՏԻՍ ՀԱՃԵԱՆ
Արմատական Բառարանին մէջ, Հրաչեայ Աճառեան նշած է, որ «կաղանդ» բառը հայերէնին մէջ մտած է յունարէնէն՝ χαλάνδαι («խալանդայ», դասական տառադարձութեամբ), որ կը նշանակէ «նոր տարի, ամանոր»։
ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ
Կրկին նոր տարի է եւ, ընդհանրապէս ու բնականաբար, նոր աւիշ ներշնչող տօն: Սա նաեւ կը նշանակէ, որ տարի մը եւս աւելցած է մարդոց կեանքին վրայ կամ սրբուած՝ կեանքէն:
ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ
Մարդու անհատական, ընտանեկան եւ ազգային կեանքին մէջ կայ «ես»ի եւ «մենք»ի միջեւ համակեցութիւն եւ հաւասարակշռութիւն ստեղծելու մարտահրաւէրը։ Եթէ մարդը կ՚ապրի իր «ես»ով, բայց, այդ մէկը պէտք է համադրէ նաեւ հաւաքական կեանքին՝ իմա «մենք»ի հետ։
ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ
յԱմի Տեառն 2026. որո՞ւ համար պիտի գրենք… Շատ քիչ ատեն, վստահաբար, գրողը հարց կու տայ, թէ որո՞ւ համար կը գրէ։ Շատեր կ՚ըսեն, որ իւրաքանչիւր գրող ինք իրեն համար կը գրէ, կը գրէ լա՛ւ զգալու համար, կը գրէ իր գիտցած-չգիտցածները ընթերցողին առջեւ փռելու համար, շատ ատեն ալ կը գրէ հոգեկան չոր գոհունակութիւն մը ապրելու համար։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Եկեղեցւոյ հայրերէն Օգոստինոս աշխատութիւններէն մէկուն մէջ՝ խօսելով Աստուծոյ էութեան մասին, կ՚ըսէ. «Աստուած չի կրնար սխալիլ, որովհետեւ անոր իմաստութիւնը կատարեալ է»։
ՍԵՒԱՆ ՍԵՄԷՐՃԵԱՆ
Շատ ուրախ հրաժեշտ մը պիտի տայի անցած այս տարուան ու յոյսով լեցուն «բարե՜ւ» մը պիտի պոռայի եկող Նոր տարուան, եթէ Z կամ Alpha կոչուած սերունդներուն պէս ա՛յս դարուն սկիզբները ծնած ըլլայի ես։
ՎԱՐԱՆԴ ՔՈՐԹՄՈՍԵԱՆ
Անկեղծ ըլլալու համար՝ երկար մտածեցի, թէ Նոր տարուան առթիւ թերթիս բացառիկին համար ի՞նչ գրեմ՝ նկատի ունենալով ներկայ ծանր պայմանները, որոնց մէջէն կ՚անցնի մեր ժողովուրդը:
ԱՐԱ ԳՕՉՈՒՆԵԱՆ
Մարդ թէեւ կը ձգտի ամէն ինչը տեսնել իր ամբողջութեան մէջ, սակայն, յաճախ կը նախընտրէ ընկալել մաս առ մաս, բաժին-բաժին: Այդ ամբողջը փուլերու կամ հատուածներու վերածելը մէկ կողմէ տրամաբանութիւն մըն է, իսկ միւս կողմէ գործնականութիւն:
Եւ դարձեալ նոր տարիի մը ընդառաջ… Երկրագունդը արեւին շուրջ կը դառնայ յստակ ուղեծիրով մը. տարիները, ի՜նչ խօսք, դարերը կը սահին ու կ՚երթան, նոյնիսկ հազարամեակները։ Երկրագունդի ուղեծիրը թէեւ գրեթէ յստակ է արեւին շուրջ, սակայն, այդ շուրջպտոյտը մարդկութեան կամ աշխարհի պետութիւններուն, ազգերուն, ժողովուրդներու եւ հաւաքականութիւններուն համար միշտ կ՚ենթադրէ մակընթացութիւն ու տեղատուութիւն
ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ԿՈՊԷԼԵԱՆ
Անկասկա՛ծ, ֆրանսական զաւեշտական շարժարուեստի մեծ դասականներէն է «Կաղանդ պապան լղրճուկին մէկն է» ժապաւէնը։
ՊԻԱՆՔԱ ՍԱՐԸԱՍԼԱՆ
Տարին կը գտնուի իր վերջին շունչի եզրին։ Դեկտեմբերի ցուրտ մը կը շրջի փողոցները, շէնքերուն պատուհանները կը փայլեցնեն թեթեւ դեղին լոյսերը, իսկ մարդիկ՝ յոգնած, բայց, լուռ յոյսով, կը բանան իրենց աչքերը նոր սկիզբի մը ակնկալութեամբ։
ԽՈՐԷՆ ՔՀՆՅ. ՊԷՐԹԻԶԼԵԱՆ
Բարին ակնկալելով, վերանորոգ հոգիով, ապագայատեսիլ մտասեւեռումներով, Աստուծոյ խոստումներուն կառչելով եւ յոյսի աչքերով կը դիմաւորենք Նոր տարին։
ԱՆՈՒՇ ՆԱԳԳԱՇԵԱՆ
Հայրս Եւրոպայէն շատ գեղեցիկ կարմիր վերարկու մը բերած էր ինծի համար։ Հոկտեմբեր ամիսն էր։ Ձմեռը մեր քով կ՚ուշանայ։ Հազիւ դեկտեմբերի կէսերուն կը սկսինք վերարկու հագուիլ եւ վերարկուս այնքան գեղեցիկ եւ տօնական էր, որ մայրս ըսաւ.
ԿՈՐԻՒՆ ԱՒ. ՔՀՆՅ. ՖԷՆԷՐՃԵԱՆ
Քրիստոսի անունով դրոշմուած նոր տարիի մը սեմին անգամ մը եւս կանգ կ՚առնենք՝ որքան ալ մեր մաղթանքն ու փափաքները լաւատես ըլլան, ինչպէս միշտ, այս տարին եւս բոլոր մարտահրաւէրներով մեր դիմաց պիտի կենայ։
ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ
Վերջին տասնամեակին հայկական իրականութեան մէջ հետաքրքրական եւ լուռ կերպով արմատացող երեւոյթ մը ի յայտ եկած է․ Հայաստանը աշխարհասփիւռ հայութեան համար սկսած է վերածուիլ այն վայրը, ուր կը փափաքին այցելել ո՛չ միայն զբօսնելու, պտտելու, այլեւ՝ տօնելու համար։
ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՎՐԴ. ՏԱՄԱՏԵԱՆ
Դեկտեմբեր ամսուան էջատետրը աւարտին կը հասնի եւ արեւմտեան «Քրիսմըս»ի լոյսերուն ընդմէջէն կը շողան Ամանորեայ յոյզերն ու յոյսերը։ Էջատետրը անկ է աշխարհիկին, իսկ էջատետրի հոգին հոգեւորին, քանի ուղղակիօրէն աղերսուած է մարդկային կեանքի հետ։
ԱՐՄԷՆ ՍԱՐՈՒԽԱՆԵԱՆ
Պոլսահայ վարժարաններուն մէջ, նախակրթարանէն սկսեալ՝ մինչեւ լիսէի աւարտական դասարան, հազարաւոր ժամեր հայերէն կը դասաւանդուի: Այսուհանդերձ, աշակերտներու մեծամասնութիւնը ընդհանրապէս չի կրնար ինքզինք բաւարար մակարդակով արտայայտել բերանացի կամ գրաւոր։
ՅՈՎԱԿԻՄ ՎՐԴ. ՍԵՐՈՎԲԵԱՆ
Կարճ կամ երկար՝ ամէն շրջան երբ իր աւարտին կը մօտենայ, կը մտածենք (եւ պէտք է մտածենք) հաշուեքննութեան կամ հաշուեյարդարի մասին: Մեծ բանաստեղծ Վահան Թէքէեանի բառերով.
«Հաշուեյարդար. ի՜նչ մնաց. կեանքէն ինծի ի՞նչ մնաց.
Ինչ որ տուի ուրիշին. տարօրինա՜կ, ա՛յն մնաց»:
ՄԱՐԱԼ ԷՊԷՕՂԼՈՒ ՍԱԹԱՐ
Ո՞վ չ՚ուզեր ունենալ հաճելի ապակեայ ձիւնեգունդ մը։ Անոնց գրեթէ բոլորն ալ ուրախ, հաճելի աշխարհներ կը պարզեն մեր աչքերուն առջեւ։ Եթէ իսկապէս ունեցած՝ առած ու բռնած ես ափերուդ մէջ… Այդ մէկը մե՜ծ հաճոյք է։